Đảng ơi đã đúng quy trình Búa liềm đã gãy, Lê nin đã nhào Ân dzên, Các mác về đâu? Nằm trong sọt rác năm châu chê cười Đảng còn bẻ nạng chống trời Theo đuôi Tàu chệt là đời vất đi Hãy mau sám hối tức thì Bỏ cờ, dẹp đảng, quăng đi xác Hồ Bao nhiêu tài sản tham ô Trả về đất nước ốm o gầy còm Bao nhiêu nhà ngục buồng giam Mở toang thả hết người Nam kiên cường Bao nhiêu lãnh chúa ma vương Buông dao đồ tể bất lương tham tàn Bao nhiêu đoàn đảng ác gian Khấu đầu chịu tội trước toàn quốc dân Họa chăng nòi giống Lạc Hồng Nghĩ tình máu mủ động lòng xót thương.
Trong những ngày vừa qua đồng bào ở nhiều nơi như Quận Cam, Seattle, Paris, Toron, Đan Mạch… đã xuống đường để đồng hành cùng người dân trong nước lên tiếng phản đối CSVN trải thảm đỏ tiếp đón Tập Cận Bình cùng phái đoàn Trung Cộng đến Việt Nam.
Tiếp theo những cuộc biểu tình tại các địa điểm trên, tại Houston, Hoa Kỳ, ngày 4/11/2015 vào lúc 11 giờ trưa, Ủy Ban Đấu Tranh Chánh Trị thuộc Cộng đồng Người Việt Quốc Gia Houston, Texas đã tổ chức một buổi biểu tình trước Lãnh sự quán Trung Cộng để phản đối chuyến đi của Tập Cận Bình đến Việt Nam đồng thời cũng phản đối Trung Cộng lấn chiếm Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam.
Đồng hành cùng với người dân trong nước và các cộng đồng người Việt tỵ nạn ở khắp nơi tiếp tục biểu tình phản đối sự hiện diện của Tập Cận Bình tại Việt Nam.
Trong những ngày vừa qua đồng bào ở nhiều nơi như Quận Cam, Seattle, Paris, Toron, Đan Mạch… đã xuống đường để đồng hành cùng người dân trong nước lên tiếng phản đối CSVN trải thảm đỏ tiếp đón Tập Cận Bình cùng phái đoàn Trung Cộng đến Việt Nam.
Tiếp theo những cuộc biểu tình tại các địa điểm trên, tại Houston, Hoa Kỳ, ngày 4/11/2015 vào lúc 11 giờ trưa, Ủy Ban Đấu Tranh Chánh Trị thuộc Cộng đồng Người Việt Quốc Gia Houston, Texas đã tổ chức một buổi biểu tình trước Lãnh sự quán Trung Cộng để phản đối chuyến đi của Tập Cận Bình đến Việt Nam đồng thời cũng phản đối Trung Cộng lấn chiếm Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam.
Dù là ngày Thứ Tư trong giờ làm việc nhưng gần 100 đồng hương đã có mặt trước Lãnh sự quán Trung Cộng. Với khí thế hừng hực mọi người cùng hát những bản nhạc đấu tranh và hô vang những khẩu hiệu: Đả đảo Tập Cận Bình, Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam, Đả đảo Trung Cộng xâm lược, Xi Jinping Go Away…
Sau những phát biểu của đại diện Việt Nam Quốc Dân Đảng, Đảng Việt Tân, Liên Minh Dân Chủ, Phong Trào Giáo Dân, Chủ Tịch và Phó Chủ Tịch Cộng Đồng, Ông Đặng Quốc Việt Trưởng Ban Tổ Chức đọc Bản Tuyên cáo của Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Houston và Vùng Phụ Cận nói lên những âm mưu thâm độc của Trung Cộng lấn chiếm Biển Đông, sự hèn với giặc, ác với dân của những kẻ cầm đầu Đảng CSVN và phản đối sự có mặt của Tập Cận Bình tại Việt Nam. Buổi biểu tình chấm dứt lúc 1 giờ trưa cùng ngày.
Trong khi đó tại Bắc Cali, ngày 4 tháng 11 là ngày làm việc trong tuần, nhưng một số đồng hương người Việt từ San José, Oakland, San Francisco đã lấy ngày nghỉ để đến Lãnh sự quán Trung Cộng biểu tình phản đối chuyến đi của họ Tập.
Một số các em du sinh đã đến cùng với đoàn người biểu tình, đứng trước cửa Lãnh sự quán Trung Cộng và đã cùng bà con hô to các khẩu hiệu Đả đảo Trung Cộng; Đả đảo Tập Cận Bình.
Nhân viên Lãnh sự quán Trung Cộng đã phải vội vàng đóng cửa sứ quán vì những tiếng hô vang dội này.
Buổi biểu tình đã chấm dứt vào lúc 12 giờ trưa cùng ngày.
Tại Na Uy: Một ngày trong giờ làm việc, thứ Tư 04.11.2015 lúc 15 giờ, cơn lạnh báo hiệu mùa đông sắp đến, nhiều người đã xin nghỉ việc, có người phải lặn lội từ phương xa bay về hay dùng xe lửa… Tất cả đến tòa đại sứ nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam tại thủ đô Oslo để phản đối đảng cộng sản Việt Nam trải thảm đỏ rước giặc vào nhà và phản đối Tập Cận Bình cướp biển đảo, biên giới Việt Nam! Những bài ca đấu tranh vang vang làm lòng người nồng ấm quên đi cơn gió lạnh Bắc Âu!
Dù đã bị đánh đổ máu, CA vẫn bắt ông Trần Bang đưa đi giam giữ. Do bị mất nhiều máu, ông đã ngất xỉu. Phải đến 5 tiếng sau, CA mới để gia đình đưa ông vào bệnh viện cấp cứu. Ảnh: Facebook Nguyen Huu
Mọi người bị tách riêng và đưa đi giam giữ tại các đồn CA khác nhau, chủ yếu quanh khu vực quận 3, Sài Gòn. Trong số này, rất nhiều người bị đánh gây thương tích.
Ít nhất 40 người đã bị CA đánh đập và bắt giam sau khi tham gia cuộc biểu tình chống Tập Cận Bình vào sáng ngày 5/11/2015 tại Sài Gòn.
Cho đến khuya cùng ngày, một số người đã ra khỏi đồn CA. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng trên 15 người biểu tình tiếp vẫn tục bị giam giữ qua đêm.
Danh sách những nhà hoạt động còn bị CA bắt giam trái phép gồm có: Dương Đại Triều Lâm, Nguyễn Nữ Phương Dung, Đinh Nhật Uy, Trần Bùi Trung, Nguyễn Thị Bích Ngà, Nguyễn Hữu Tình, Huỳnh Thành Phát, Nguyễn Lân Thắng, Đỗ Tửng, Nguyễn Tấn Thành, Bạch Huỳnh Hải Linh, Nguyễn Hữu, Nguyễn Quốc An, Hoàng Bình…
Mọi người bị tách riêng và đưa đi giam giữ tại các đồn CA khác nhau, chủ yếu quanh khu vực quận 3, Sài Gòn. Trong số này, rất nhiều người bị đánh gây thương tích.
Giam người 24 tiếng
Thân nhân, bạn bè đã trực tiếp đến các trụ sở CA để yểm trợ tinh thần cho những người bị bắt.
Bà Nguyễn Thị Kim Liên hay tin con mình là Đinh Nhật Uy bị bắt, đã vội đến trụ sở CA phường 3, quận 3 yêu cầu thả người. Do phải chờ quá lâu, bà vừa nằm xuống ghế cho đỡ mỏi lưng thì liền bị CA đuổi ra ngoài.
Hình ảnh phổ biến trên facebook cho thấy, giữa đêm hôm khuya hoắt, người mẹ già của Đinh Nhật Uy đã phải nằm ngay dưới vỉa hè, trước trụ sở CA để chờ tin con mình.
Do tuổi cao sức yếu, bà Nguyễn Thị Kim Liên phải nằm ngay trước đồn CA để chờ tin con mình
Trưa ngày 6/11/2015, sau khi Tập Cận Bình hoàn tất bài phát biểu trước quốc hội CSVN, những người bị bắt trước đó dần dần ra khỏi đồn CA.
Trong số này, cô Nguyễn Thị Bích Ngà là người cuối cùng ra khỏi đồn CA vào lúc 14 giờ chiều cùng ngày.
Nguyễn Nữ Phương Dung, một cô gái trẻ tại Sài Gòn bị CA phường 6, quận 3 lập biên bản cáo buộc tội danh ‘gây rối trật tự công cộng’ với mức xử phạt là 750 ngàn đồng.
Tất cả đều bị giam giữ trên 24 tiếng trong tình trạng mệt mỏi với nhiều vết thương trên người.
Được biết, một số sinh viên tham gia cuộc biểu tình sáng 5/11/2015 hiện cũng đang bị CA, nhà trường đe doạ và gây khó dễ.
Những áp lực trong cuộc sống của các nhà đấu tranh trẻ (phần 2)
Các bạn trẻ Hoàng Thành, Vương Các và Văn Hóa
File photo
Kể từ khi có càng nhiều các bạn trẻ tham gia vào công cuộc tranh đấu cho nhân quyền tại VN, thì sức lực từ phía chính quyền đến với họ cũng ngày càng mạnh, điển hình là ép buộc chủ nhà nơi họ tạm trú xóa bỏ hợp đồng. Và đó cũng là chủ đề cho chương trình tuần này, đây là kỳ cuối cho chủ đề liên quan đến những áp lực trong cuộc sống của những nhà tranh đấu trẻ tại VN. Mời quý vị cùng nghe Chân Như và 3 bạn khách mời Hoàng Thành, Vương Các và Văn Hoá sau đây:
Tuần trước, chúng ta đã được nghe các bạn chia sẻ đôi chút về hoàn cảnh của từng người cũng như nhận xét của các bạn về việc công an can thiệp vào chuyện thuê nhà của người dân cũng như những lý do khiến chủ nhà đành buộc phải hủy bỏ hợp đồng. Chúng ta tiếp tục cuộc nói chuyện tuần này.
Chân Như: Nếu có sự can thiệp như vậy của phía công an, thì quyền tự do cư trú của công dân Việt Nam trên lãnh thổ Việt Nam có còn được tôn trọng hay không?
Hoàng Thành: Tôn trọng? Chắc chắn qua sự việc này của em là không có bởi vì chính em một tháng mà bị hai lần như vậy. Nếu mà có tôn trọng thì chính chủ nhà cũng không bao giờ mời em ra ra khỏi nhà ngay ngày hôm sau trong khi đó bản hợp đồng có ghi rằng từ khi thông báo tức là bên A thông báo cho bên B; Bên B tức là em là trong khoảng mười lăm ngày vẫn có khoảng thời gian đó mình ở lại và mình tìm nhà. Tuy nhiên, lúc đó anh công an khu vực và chủ nhà có mặt ở nhà mới mà em đến mướn và yêu cầu ngày hôm sau phải chuyển đi luôn. Đồng thời, họ bắt em, là người làm hợp đồng với chị Ngân chủ nhà mới, viết một bản cam kết để làm giảm tính hiệu lực của bản hợp đồng mới và yêu cầu ngay ngày hôm sau chuyển hết đồ đi. Em nghĩ không có sự tôn trọng về luật tự do cư trú ở đây.
Vương Các: Tôi nghĩ quyền được tự do cư trú ở Việt Nam không được tôn trọng, chẳng hạn, điều 22 hiến pháp cũng có quy định rằng không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu như không có sự đồng ý của người đó. Tuy nhiên, chúng ta thấy trong quy định của luật cư trú thì họ cho phép công an địa phương có thể vào để kiểm tra hành chính, kiểm tra số lượng người đang ở trong nhà đó. Chính vì vậy, chúng ta thấy những quy định của luật cư trú và các nghị định và thông tư để mà hướng dẫn cho việc đăng ký lưu trú, tạm vắng tạm trú đã đi ngược lại với tinh thần theo điều 22 của hiến pháp năm 2013. Không những vậy mà tôi nghĩ rằng việc công an khi họ tiến hành kiểm tra tạm vắng tạm trú bằng cách họ tới phòng mình, gõ cửa bất cứ lúc nào và họ gây sức ép để chủ nhà không cho mình thuê đã cho chúng ta thấy họ đã vị phạm tới quyền riêng tư cũng đã được hiến pháp bảo hộ.
Văn Hóa: Đúng rồi những ý kiến của anh Vương Các nêu ra rất chi là thực tế và cũng đã xảy ra đối với cá nhân Hóa cũng như của gia đình Hóa. Đặc biệt là giống như trường hợp của Hóa không những chính quyền can thiệp vào chuyện cá nhân mà chính quyền còn liên hệ về địa phương tức là người nhà cũng bị ép cho dù họ vi phạm hiến pháp, các nhân quyền ký kết rất chi là trắng trợn. Họ ép đến nỗi người nhà, tức là mẹ của Hóa, phải rời khỏi chỗ đấy. Nay thì mẹ Hóa đã vào Tây Nguyên rồi. Họ ép rời khỏi địa phương bằng cách người ta gây sách nhiễu, áp lực khủng bố tinh thần đến nỗi mẹ Hóa vào Tây Nguyên sinh sống. Điều đó đã vi phạm rất chi là trắng trợn quyền con người.
Chân Như: Các bạn sẽ làm gì để bảo vệ quyền tự do cư trú của chính bản thân mình nếu rơi vào hoàn cảnh đó cũng như đối phó với những người xâm phạm quyền tự do cư trú của các bạn ?
Hoàng Thành: Trước hết nói về cách đối phó em nghĩ rằng không có cách đối phó nào ngoài việc mình đến trực tiếp mặt đối mặt với những người đang thực thi công quyền làm về hộ khẩu; Mình sẽ nói chuyện với họ về công việc của mình; Mình tâm sự và giải thích cho họ hiểu và cũng nói dựa trên luật pháp rằng họ không có quyền làm những điều như vậy. Còn giải pháp thì đương nhiên là mình sẽ phải đứng lên đấu tranh cho quyền của mình dựa trên luật pháp đã hiện hành. Làm được iều này mình cần phải hiểu về luật pháp. Nếu như mình không hiểu thì chắc chắn mình sẽ bị thua thiệt trong những vấn đề như thế này.
Chân Như: Hoàng thành cho rằng chúng ta cần phải mặt đối mặt với chính quyền để giải thích cho họ hiểu được vấn đề, Vương Các có đồng tình với nhận định này hay không?
Vương Các: Sau khi nghe qua ý kiến của Hoàng Thành tôi rất đồng ý. Trong trường hợp của tôi, khi mà xảy ra sự việc này, tôi cũng đã dự tính tới việc sẽ khởi kiện chủ cho thuê nhà bởi vì họ vi phạm hợp đồng. Tuy nhiên, sau đó tôi suy nghĩ lại và tôi không làm việc này bởi vì tôi có thắng kiện thì bên bị thiệt hại sẽ là bên chủ nhà. Chính vì tôi thấy rằng họ không phải là người gây ra việc này nếu mà mình biến họ thành nạn nhân thì mình thấy nó cũng không phù hợp cho lắm. Nếu trong thời gian tới mà có trường hợp tương tự xảy ra tôi sẽ hành động như cách chia sẻ của bạn Hoàng Thành; Tức là tôi sẽ lại trực tiếp cái đồn công an phường đó để gặp những người có trách nhiệm và tôi sẽ chất vấn họ có hay không việc họ ép chủ nhà để mà không cho tôi thuê nữa. Trong quá trình làm việc đó, nếu mà tôi có thể thu thập được những chứng cứ chắc chắn rằng họ đang ép chủ nhà, tôi sẽ tiến hành khiếu nại hoặc là khởi kiện công an địa phương ở trên chỗ tôi đang ở. Và nhìn ra xa hơn một chút thì giống như ý của bạn Hoàng Thành chia sẻ, mình cần phải đấu tranh bảo vệ cho quyền con người và cụ thể là quyền được tự do cư trú bởi vì mình không phải là một tội phạm, mình không vi phạm pháp luật mà mình lại không được tự do ngay trên đất nước của mình. Chính vì thế mình cần phải hành động để mà đấu tranh đòi hỏi quyền con người cụ thể là quyền được tự do cư trú.
Văn Hóa: Trường hợp cá nhân của em nói chung là bị sách nhiễu đủ thứ, chủ yếu nhiều nhất là ở quê. Những lúc An Ninh trên tỉnh hỏi về việc làm của mình thì cách Hóa hay dung nhất là gọi những người láng giềng tới và cũng mời vào để cho họ nghe để họ biết những việc làm như vậy luôn. Có đến ba lần (CA) về làm việc thì Hóa đều có những người láng giềng cho ngồi chung rất đông trước cửa, cho người ta làm việc công khai như vậy luôn. Sau những lần như vậy thì Hóa thấy người ta cũng ít đến và những người láng giềng bắt đầu cảm thấy đồng tình, đồng cảm với trường hợp mà người ta cảm thấy bên an ninh chính quyền họ làm một cách phi lý. Những cách mà Hóa làm việc nói chung cũng phải đối mặt với họ nhiều. Thế nên tốt nhất là mình phải nêu lên cách đầu tranh của mình thôi: mặt đối mặt làm việc với người ta. Theo quan điểm cá nhân của Hóa thì hiện nay cũng chả có cách nào để hữu hiệu được, để chống đối lại cả bởi vì họ quá đông. Tốt nhất là mặt đối mặt, nói chuyện với họ theo cách làm việc tôn trọng nhau, thượng tôn pháp luật, sau cũng nói chuyện giải bày những gì mình đang làm, không phải làm cho cá nhân mình mà đấu tranh với cả họ luôn để họ hiểu, đấy là cách Hóa thường hay dùng.
Chân Như: Lúc nãy Hoàng Thành có nói là cần phải mặt đối mặt với người đang thực thi công quyền..thì trường hợp của Thành, Thành đã có cơ hội để đối mặt với họ chưa và đã được họ giải quyết ra sao?
Hoàng Thành: Em cũng đang tiếp cận với những anh công an khu vực, cũng như an ninh khu vực. Trên thực tế họ tránh em, họ chỉ lấy một lí do duy nhất rằng chỉ làm việc với người đứng tên chủ hợp đồng cho nên như hôm nọ, lúc đó em không có nhà thì chị chủ nhà và anh công an khu vực tới nhà đề suất việc là lấy lại nhà và không cho thuê nữa, mặc dù là bản hợp đồng mới có hiệu lực được có bốn đến năm ngày thôi. Khi mà anh công an khu vực nghe tin rằng em đang trên đường về giải quyết việc này thì anh công an khu vực cũng tránh mặt em luôn và khi em về thì anh công an khu vực không có mặt ở nhà em nữa. Vấn đề cần giải quyết, họ vẫn chưa giải quyết được cho em và em chỉ đấu tranh trong bản hợp đồng em có quyền được ở 15 ngày khi bắt đầu chị chủ nhà thông báo chứ không được phép rằng ngày hôm sau chuyển hết đồ đi luôn mà trong khi đó em rất nhiều đồ và mới lắp đặt các thứ trong nhà mới xong.
Chân Như: Còn Vương Các thì sao?
Vương Các: Lần đầu tiên trường hợp đó xảy ra với tôi thì tôi cũng không có cơ hội để mà được gặp bên công an địa phương. Hôm tối cách đây khoảng 10 ngày thì họ có vào phòng tôi kiểm tra. Tuy nhiên, chủ nhà họ biết trước đã gọi điện cho tôi bảo rằng không nên về bởi vì chủ nhà cũng sợ phiền phức xảy ra; Và tôi cũng nói rằng nếu như việc ngại sợ bị bên công an sách nhiễu trong việc kinh doanh của họ thì tôi cũng không muốn làm phiền họ. Qua việc đó tôi cũng lấy làm tiếc khi tôi không có cơ hội để gặp công an trong buổi đó để nói chuyện mặc dù tôi rất muốn về những chủ nhà khuyên đừng nên như vậy. Nếu trong thời gian tới, việc tương tự như vậy xảy ra thì tôi không chỉ đợi họ tới phòng mà sẽ lên trực tiếp đồn công an trên địa bàn đó để làm việc với họ.
Chân Như: Phía công an thường dùng việc đăng ký tạm trú, tạm vắng và chế độ hộ khẩu để quản lý việc cư trú của người dân. Các bạn đánh giá thế nào về những quy định này trong xã hội hiện đại ?
Hoàng Thành: Em thấy họ đưa ra những điều này để có cớ o ép, bắt buộc dựa trên công quyền nhằm lấn át vào quyền tự do cư trú của công dân. Khi mà có những việc phải có nơi tạm trú tạm vắng thì em nghĩ rằng việc lạm dụng qui định về hộ khẩu để hạn chế quyền lợi hợp pháp của công dân sẽ xảy ra thường xuyên hơn như là vấn đề của em. Đôi khi họ dùng luôn quyền đó để cản trở công nhân thực hiện cái quyền tự do cư trú của mình và họ dễ dàng kích động hoặc là họ xúi giục, họ gây áp lực để họ đạt được mục đích của họ, đối với cả những người mà họ không thích ở trong khu vực quản lý của họ. Chẳng hạn như anh Khánh công an khu vực, không muốn em trong khu vực của anh ấy một cách gián tiếp thì anh ấy sẽ tạo lên áp lực của chủ nhà, chủ nhà chỉ nói rằng chị hoặc anh cần phải lấy lại nhà trong việc cá nhân, còn mời em đi chỗ khác. Không bao giờ công an trực tiếp ra mặt yêu cầu anh chuyển đi hộ khẩu khác. Khi em về thì anh Khánh có nói với cả em của em rằng là nếu như cậu Thành này còn ở trong khu vực của anh thì anh đuổi đến cùng; Và lời khuyên thứ hai của anh Khánh dành cho em của em tức là nếu mà muốn yên thân thì tách cậu Thành này ra, đó là những gì mà em hiểu.
Vương Các: Theo đánh giá của tôi ở Việt Nam này mà còn những quy định phải khai báo việc lưu trú thì tôi cho những quy định này là những quy định vô cùng lạc hậu; Những quy định này chỉ tồn tại một số quốc gia cộng sản chẳng hạn như Việt Nam, Trung Quốc và Bắc Triều Tiên. Tôi đi nước ngoài cũng khá nhiều và cũng sống ở đó một thời gian dài. Tuy nhiên, những nước tôi đi qua tôi chưa khi nào mà giờ phải làm việc đi đăng ký tạm trú giống như Việt Nam. Chính vì thế, tôi cho rằng là không phù hợp với thời hiện đại như thế này nữa.
Văn Hóa: Đúng rồi. Dường như anh Hoàng Thành và anh Vương Các nói ra rất chi là đầy đủ về những cái mặt hại và rắc rối của chế độ khẩu khẩu của Việt Nam. Riêng em em có bổ sung thêm ý kiến: chế độ hổ khẩu nhằm giúp bên chính quyền nắm chặt mối lợi cho họ đó là họ có thể quản lý chặt chẽ rất chi là nhiều những cá nhân, những người liên quan tới trong gia đình của mình. Trong khi đó, những chế độ hộ khẩu nói như anh Vương Các nói lại quá đỗi lạc hậu. Hơn nữa, họ cố tình lợi dụng những việc đó để tạo lên những thủ tục hành chính cho người dân Việt Nam thôi.
Chân Như: Với những áp lực về nơi ăn chốn ở thì liệu có làm chùn bước con đường mà bạn đang chọn không?
Vương Các: Về cá nhân của tôi, từ Sài Gòn ra Hà Nội để đi học ở ngoài này và thuê nhà trọ, tôi cũng đã ý thức được việc bên công an họ có thể sách nhiễu và gây áp lực những việc này đối với mình chẳng hạn như việc thuê phòng trọ. Do tôi cũng đã lường trước được cái rủi ro này nên tôi đón nhận nó một cách rất là bình thường. Tôi cho rằng những việc này nó giống như việc trả thù vặt nên tôi cũng không cần quan tâm nhiều. Tôi cũng sẽ không chùn bước cho bất kỳ một hành vi sách nhiễu nào từ phía chính quyền, để mà tiếp tục công cuộc dấn thân đầu tranh cho dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam.
Hoàng Thành: Con đường đấu tranh thì em sẽ vẫn tiếp tục vì em coi đó là một lí tường, hầu như dựa trên luật pháp và những điều đúng đắn thì em vẫn tiếp tục đấu tranh. Sau này thì chắc chắn em phải chuyển đi nơi khác. Trước mắt,em tính như thế. Nếu mà chuyển đến nơi khác mà họ vẫn cứ làm những việc tương tự thì chắc chắn các cách giải quyết của em cũng như là em vừa nói với anh em sẽ đòi lại quyền lợi của mình.
Văn Hóa: Cá nhân bản thân em, nói chung là chỉ biết xác định mình đấu tranh cho cá nhân của mình và cho gia đình mình, những người thân của mình. Trước tiên, em nghĩ đấu tranh là cái quyền giống như là một điều bắt buộc mình phải có; Đó là lương thực của mình mà mình không làm thì mình chết đói cho nên chả có gì để cho em có thể bỏ được. Em không bao giờ chùn bước, nói chung, mình phải đấu tranh cho bằng được những gì mình đang định hướng.
Xin cám ơn ba bạn Hoàng Thành, Vương Các và Văn Hóa đã dành thời gian cho chương trình tuần này.
Những áp lực trong cuộc sống của các nhà đấu tranh trẻ (phần 1)
Các bạn trẻ Hoàng Thành, Vương Các và Văn Hóa
File Photo
Việc các bạn trẻ đang dấn thân vào công cuộc đấu tranh cho quyền con người tại VN đang bị chính quyền địa phương nơi họ cư trú gây áp lực lên chủ nhà trọ buộc họ phải dời đi chỗ khác đang ngày một diễn ra càng nhiều tại VN, và đặc biệt là trường hợp của hai bạn trẻ mà nhiều người cũng biết đến gần đây đó là bạn Hoàng Thành và Vương Các. Và đó cũng là chủ đề cho diễn đàn bạn trẻ kỳ này xung quanh về đề tài này. mời quý vị cùng chân như đến với tạp chí diễn đàn bạn trẻ sau đây:
Chân Như: Tất cả các bạn đây đều là nhân chứng trong việc bị chủ nhà làm khó buộc phải dời đi chỗ khác vì áp lực từ phía chính quyền, trước hết các bạn có thể chia sẻ về hoàn cảnh của các bạn và nguyên nhân vì sao dẫn đến sự cố này?
Hoàng Thành: Em nghĩ nguyên nhân đầu tiên là cách đây một tháng em cầm biểu ngữ “Học sinh, sinh viên không phải là chuột bạch” trước cửa bộ Giáo dục va cũng là nguyên nhân chính dẫn đến việc trong một tháng vừa rồi hai lần em bị chủ nhà mời ra khỏi nhà. Còn đợt vừa rồi khi em chuyển từ nhà cũ qua nhà mới và làm hợp đồng vào ngày 24 thì đến ngày 29; Lúc đó vào buổi trưa anh chủ nhà cũ gọi điện đến hỏi là đã chuyển đi chưa để hoàn thiện lại nhà và trả cho anh ấy thì đến chiều ngay ngày hôm đó luôn chủ nhà mới gọi điện cho em và thông báo rằng chị ấy không cho mình thuê nữa và yêu cầu ngày hôm sau phải chuyển hết đồ đi. Em nghĩ rằng do công an khu vực đã gây một áp lực cho chủ nhà để trong vòng một tháng họ đuổi em ra khỏi nhà và hạn chế hợp đồng thuê nhà đó là nguyên do chính.
Vương Các: Cách đây khoảng 10 ngày chủ nhà trọ nơi mà tôi đang thuê thì họ có làm việc với tôi trong lúc làm việc họ hỏi thăm về tôi sau đó họ đề nghị là trả lại phòng thuê cho họ trước thời hạn hợp đồng. Khi tôi hỏi lý do họ cho biết bên công an có làm việc với họ. Sau đó, tôi hỏi lý do vì sao sau khi làm việc với công an lại không cho tôi tiếp tục ở đây, bên chủ nhà trọ thì họ không nói lý do họ chỉ cho biết là tôi đang gặp một số vấn đề với bên công an cho nên để tránh áp lực ở chính quyền địa phương, công an địa phương tạo ra cho họ nên họ đành kết thúc hợp đồng sớm để không cho tôi ở trên địa bàn nữa. Về nguyên nhân vì sao họ gây áp lực như vậy thì như chúng ta đã biết là những người hoạt động cho dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam phải luôn chịu những sách nhiễu và những trả đũa từ phía chính quyền, từ việc học hành cho tới việc làm cho tới cuộc sống hằng ngày. Nơi nào bên công an cảm thấy họ có thể gây sức ép được , họ mang sự rắc rối đến cho mình thì họ sẽ sẵn sàng họ làm thôi. Nói chung đứng về phía góc độ chính quyền địa phương, họ không hoan nghênh mình khi mà mình ở trên chính quyền địa phương của họ; Bởi nếu có bất kỳ sự kiện nào xẩy ra để nhằm thúc đẩy cho dân chủ và nhân quyền thì những người ở trên địa bàn đó sẽ được bên bộ công an hoặc là bên công an thành phố để ý, và khi mà họ để ý thì họ sẽ nhờ công an địa phương đó hỗ trợ phối hợp với họ để quản lý những đối tượng này hoặc ngăn chặn việc này. Chính vì thế tôi nghĩ rằng, nguyên nhân chính của nó là bởi vì họ không muốn, và cũng như đó là để cho họ thuận tiện trong việc quản lý địa bàn. Đó là lý do chính mà tôi cho rằng bên công an họ không muốn cho những người mà hoạt động dân chủ và nhân quyền ở trên địa bàn của họ. Nhân đây tôi cũng chia sẻ một câu chuyện cách đây khoảng 2 tháng khi tôi từ Sài Gòn ra Hà Nội, tôi có bị bắt vào đồn công an của phường Hàng Bườm, quận Hoàn Kiếm. Khi làm việc, trưởng công an phường ở đó có nói với tôi rằng nếu như sau này tôi ra Hà Nội thì ông ấy có thể mời tôi đi uống bia với điều kiện tôi đừng ở trên địa bàn phường mà ông ấy quản lý. Chính vì thế, mình có thể thấy chính quyền địa phương không có hoan nghênh mình, những người đang hoạt động dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam
Chân Như: Còn Văn Hoá thì chắc là một số các quý vị thính giả chưa biết lắm Hoá, thì trước tiên Hoá có thể cho biết đã tham gia vào những hoạt động nào, trước khi có những sự áp lực từ phiá chính quyền?
Văn Hóa: Trước hết Hóa xin chào mọi người. Trường hợp của Hóa nói chung là hơi khác với mọi người ở đây. Hóa đi làm rồi. có 3 sự việc gần đây xảy ra với Hóa. Thứ nhất là sự kiện ngày 18 tháng 5 biểu tình lớn ở Sài Gòn và Hóa có tham gia, nhưng mà vừa đến chỗ khoảng 30 phút thì những người an ninh bắt mình về dưới quân khu 4 và lúc đó quá đông nên người ta không làm gì nhiều mình, trên tinh thần họ chỉ làm một số việc rồi cho mình về. Đến sau đợt đó được mấy tháng, Hóa tiếp tục có được bài blog bên wordpress rồi cũng viết bài bên Facebook đăng tải, nhưng sau nó (an ninh) cũng theo dõi mình. Sau đến ngày 24 tháng 2, 2014 là bị bắt về cũng vì do những việc mình làm, tham gia các hoạt động xã hội, phản đối để nói lên ý kiến của mình, đơn giản vậy thôi. Điển hình như vụ giàn khoan, mình viết lên facebook thể hiện những quan điểm suy nghĩ của mình, nhưng mà những lý do đó thôi mà cũng bị bắt bớ, sách nhiễu. Ngày Hóa bị sách nhiễu thì có đi làm ở doanh nghiệp tư nhân thế nên là mình ngủ tại chỗ làm luôn. Tuy nhiên, sau khi bên an ninh họ bắt mình về làm việc xong thì một thời gian sau đó người ta ép bên chủ làm của mình. Người ta đã đề ra một lý do cũng giống như anh Các chia sẻ đó, người ta bảo vướng đến một số vấn đề liên quan đến công an thế là người ta ép mình thôi việc mà không có một lý do chính đáng trong khi đó mình đi làm có hợp đồng mà người ta vi phạm trắng trợn. Bên an ninh ép thế nên bên chỗ làm người ta ngắt hợp đồng mình giữa quãng đẩy mình vào một tình thế rất là khó khăn trong khi đó chưa thể kịp đi xin việc làm. Thậm chí sau buổi bị bắt ở trên phường thuộc quận 12 sau đó khoảng 1 tuần thì bên chủ nhà ép mình do mình thẳng thắn đối đáp lại với người ta vấn đề hợp đồng thuê tháng cho nên mình cứ thế là làm. Tuy nhiên, chỉ sau đó một tuần nó lại cho an ninh giả dạng côn đồ để đánh mình giữa đường, chẳng hạn vào chỗ nào đấy, người ta ép mình giật đồ; Đánh vào kinh tế để không còn chút gì trong người. Như vậy, bắt đầu mình phải đi ra ngoài, phải nghỉ chỗ làm đấy. Sau khi rời chỗ làm giai đoạn đầu, mình mới từ từ đi thuê phòng trọ gần đấy, nhưng vừa thuê phòng trọ thì nó cũng liên hệ với an ninh địa phương, người ta cũng can thiệp giống trường hợp của anh Các vậy.
Chân Như: Các bạn nhận định thế nào về việc công an can thiệp vào chuyện thuê nhà của người dân ?
Hoàng Thành: Viêc công an can thiệp vào chuyện cư trú của người dân, điều ấy em nghĩ rằng dựa trên luật pháp thì hoàn toàn là sai bởi vì em biết được quyền của mình là quyền công dân, tức là quyền tự do cư trú. Ở trong điều 3 của quyền tự do cư trú đã nói rằng, công dân có quyền tự do cư trú theo quy định của luật này và các quy định khác của luật có liên quan, các công dân có đủ điều kiện đăng ký thường trú tạm trú và yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký thường trú và tạm trú, tức là quyền tự do cư trú của công dân. Là công dân có quyền tự mình được chọn lựa quyết định nơi thường trú và cư trú của mình, thì việc công an can thiệp và gây áp lực cho chủ nhà để đuổi những người trực tiếp như em thì họ lại vô tình phạm vào điều 8 ở trong luật cư trú, tức là tổ chức, kích động, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, môi giới, giúp sức, cưỡng bức người khác vi phạm pháp luật về luật cư trú. Họ cũng cản trở công dân thực hiện quyền tự do cư trú của mình và chính họ cũng lạm dụng quy định về quyền hộ khẩu để hạn chế những quyền, lợi ích hợp pháp của công dân khi mà thực hiện quyền của mình.
Vương Các: Về góc độ cá nhân thì tôi nghĩ như thế này, trước tiên mình phải xác định là ai đang làm việc này vì nếu đứng từ góc độ bộ công an thì tôi nghĩ bộ công an họ sẽ không làm việc này; Đơn giản vì mình ở bất cứ đâu trên đất nước Việt Nam này thì mình cũng sẽ chịu sự quản lý của bộ công an cho nên tôi nghĩ bộ công an họ không hành xử đối với những hoạt động này, mà vấn đề này tôi lại thiên về vấn đề ở chính quyền địa phương. Như tôi đã nói tức là ở trên địa bàn phường họ không muốn mình ở trên đó vì họ sợ mình mang lại rắc rối cho chính họ. Tôi lấy ví dụ nếu mà có cuộc biểu tình nào đó chuẩn bị xẩy ra thì tất nhiên ở trên bộ, công an thành phố họ sẽ tìm người đó hiện đang ở đâu và họ sẽ nhờ công an địa phương đó giám sát mình vào những ngày sắp tới những sự kiện biểu tình đó. Trong quá trình đó thì đòi hỏi công an phường phải huy động một lực lượng lớn để canh giữ mình hằng ngày, thậm chí cả đêm mà họ phải tiến hành người canh giữ. Chính vì thế đối với những nhà hoạt động cho dân chủ và nhân quyền khi mà xuất hiện trên một địa bàn nào đó thì chính quyền địa phương không muốn vấn đề đó bởi vì họ muốn cho họ đỡ nhẹ đi phần nào tốt phần nấy. Chính vì thế nhận định của tôi trong vấn đề này là chủ yếu từ phía công an phường.
Chân Như: Và theo Văn Hóa phỏng đoán nguyên nhân gì khiến họ tạo sức ép buộc chủ nhà đuổi người cho thuê?
Văn Hóa: Theo suy nghĩ cá nhân của Hóa thì việc đầu tiên họ sẽ gây áp lực lên chủ làm của mình ví dụ nếu không nghe theo lời họ thì họ sẽ ép chủ không thể sản xuất được hàng hóa là thứ nhất, thứ hai là làm khó trong khâu kinh doanh, thứ ba là đánh thuế, sách nhiễu làm phiền đủ thứ; Đặc biệt là với các tư nhân ở Sài Gòn khu vực quận 12 đa số sản xuất quần áo. Tư nhân thì người ta đóng thuế rất ít nhưng đến khi không nghe theo lời phía trên kia xuống thì người ta sẽ đánh vào những cái giấy thủ tục hành chính rườm rà nói chung là gây khó dễ cho bên chủ việc làm trong khâu sản xuất và kinh doanh.
Chân Như: Khi nãy Hoàng Thành cũng chưa chia sẻ về việc phỏng đoán vì sao chính quyền địa phương lại tạo sức ép buộc chủ nhà phải đuổi người và điển hình là chính em.
Hoàng Thành: Cái thứ nhất là họ chưa hiểu những công việc của em đang làm, cụ thể là em đã tham gia vào những hoạt động xã hội. Đối với trong ngành của họ khi nghe đến những người hoạt động xã hội là họ ái ngại lắm. Em nhìn thấy biểu hiện của họ khi họ đối mặt trực tiếp với em, đặc biệt là anh Khánh, anh là công an khu vực ở đây. Điều thứ hai em phỏng đoán rằng, ở phường nào cũng có việc thi đua, rồi chạy thành tích thì đương nhiên khi mà họ chạy thành tích thì họ không muốn trong khu vực của họ có một vấn đề gì cả. Đặc biệt là những người ái ngại như em thì họ luôn muốn đẩy mình đi sang các khu vực khác để không ảnh hưởng đến công việc của họ. Công việc của họ thường chỉ đi khảo sát khu vực của mình và không muốn những chuyện liên quan đến an ninh mà việc em đã làm thì an ninh đã xuống tận phường sở tại nơi em đang ở và gây một số khó khăn cho những người làm việc ở phường như công an trưởng phường, công an phó phường, rồi trực tiếp tới công an khu vực. Đương nhiên trong việc này thì em phỏng đoán rằng là anh công an khu vực đó đã lường được những việc mà sắp tới nếu như em còn ở đây thì sẽ còn gây khó khăn cho anh ấy và anh ấy đã lạm dụng quyền để gây áp lực lên cho chủ nhà và đuổi em ra. Đó là phỏng đoán của em.
Xin cám ơn ba bạn Văn Hóa, Vương Các và Hoàng Thành đã dành thời gian đến với diễn đàn, rất tiếc thời gian có hạn nên chúng ta sẽ hẹn lại nhau vào kỳ sau để cùng tiếp tục bàn về vấn đề này.
Việc đưa các nhà bất đồng chính kiến từ nhà tù đi thẳng sang Mỹ có ba lợi ích cho họ: Một là đáp ứng được các yêu sách từ phương Tây, chủ yếu là từ Mỹ; hai là chứng tỏ họ có tinh thần nhân đạo, và ba là để vô hiệu hoá những nhà bất đồng chính kiến ấy. Hai lợi ích đầu tương đối dễ thấy. Tôi chỉ xin phân tích lợi ích thứ ba.
Trong bài “Vietnam’s rising repression”, đăng trên tờNew Mandala mới đây, giáo sư Zachary Abuza, một nhà Đông Nam Á học, cho rằng những sự đàn áp của chính quyền Việt Nam đối với những người bất đồng chính kiến càng lúc càng gia tăng và càng lúc càng tinh vi. Ông tóm tắt những sự đàn áp ấy vào năm chiến thuật chính:
Thứ nhất, trấn áp những luật sư thường đứng ra bảo vệ và bào chữa cho những người đối kháng bị chính quyền bắt giữ và đem ra xét xử. Tiêu biểu nhất cho những luật sư này là Lê Công Định, Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Văn Đài và Võ An Đôn.
Thứ hai là sử dụng những tội danh khác, phổ biến nhất là tội danh trốn thuế, để đánh lạc hướng dư luận là ở Việt Nam không hề có tù nhân lương tâm.
Thứ ba là sử dụng công an chìm để hành hung những nhà hoạt động dân chủ và những người hay lên tiếng phê phán chế độ, kể cả các nhà báo đang tiến hành các cuộc điều tra việc công an đàn áp dân chúng. Theo tổ chức Theo dõi Nhân quyền, riêng trong năm 2014, đã có tới 14 nhà báo bị hành hung.
Thứ tư là gia tăng kiểm duyệt trên mạng lưới internet. Việt Nam được xem là quốc gia có hệ thống kiểm duyệt truyền thông khắt khe nhất thế giới.
Cuối cùng, thứ năm là tập trung bóp chết những trang blog có ảnh hưởng sâu rộng trong quần chúng.
Theo tôi, trong năm chiến thuật được Zachary Abuza nêu lên ở trên, hai chiến thuật sau cùng có thể được gộp làm một: Trấn áp những tiếng nói đối kháng trên mạng lưới internet. Có ba hình thức trấn áp chính: Một là dựng tường lửa, đặc biệt với các trang web đặt trụ sở ở hải ngoại; hai là dùng tin tặc để tấn công các trang web thù nghịch; và ba là bắt bớ những blogger có nhiều ảnh hưởng như trường hợp của Trương Duy Nhất (2 năm tù), Phạm Viết Đào (15 tháng tù), Anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh (bị bắt ngày 5 tháng 5 năm 2014, chưa xét xử) và Nguyễn Quang Lập (bị bắt và tạm giam 2 tháng, đã thả).
Ngoài các chiến thuật mà Zachary Abuza nêu trên, tôi nghĩ còn một chiến thuật khác chính quyền Việt Nam gần đây sử dụng nhiều để đàn áp những người bất đồng chính kiến: Trục xuất họ ra khỏi đất nước, chủ yếu là đẩy họ sang Mỹ. Cho đến nay, họ đã trục xuất bốn người: nhà văn Trần Khải Thanh Thuỷ (ngày 23 tháng 2 năm 2011), luật sư Cù Huy Hà Vũ (ngày 7 tháng 4 năm 2014), blogger Điếu Cày Nguyễn Văn Hải (ngày 21 tháng 10 năm 2014) và gần đây nhất, blogger Tạ Phong Tần (ngày 19 tháng 9 năm 2015).
Việc đưa các nhà bất đồng chính kiến từ nhà tù đi thẳng sang Mỹ có ba lợi ích cho họ: Một là đáp ứng được các yêu sách từ phương Tây, chủ yếu là từ Mỹ; hai là chứng tỏ họ có tinh thần nhân đạo, và ba là để vô hiệu hoá những nhà bất đồng chính kiến ấy. Hai lợi ích đầu tương đối dễ thấy. Tôi chỉ xin phân tích lợi ích thứ ba.
Trên nguyên tắc, sống ở nước ngoài, đặc biệt tại Mỹ, các nhà bất đồng chính kiến ấy sẽ được tự do hơn. Họ muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm, không ai cấm cản được họ cả. Hơn nữa, họ cũng được sự ủng hộ của nhiều người trong cộng đồng, nhờ thế, họ dễ tập hợp thành một lực lượng với những tầm vóc nhất định. Nhưng tự do cũng là một con dao hai lưỡi. Lưỡi kia của tự do là: người ta mất tư cách nạn nhân, những người bị đày ải trong lao tù của bạo chính. Mất tư cách nạn nhân, người ta cũng mất cả tư cách là anh hùng bởi anh hùng chỉ được thể hiện trong điều kiện đối diện với thử thách và đặc biệt, với sự áp bức. Sống ở hải ngoại, tự do phơi phới, không ai có thể anh hùng hơn ai được. Khái niệm anh hùng của những người bất đồng chính kiến trở thành một thuộc tính của quá khứ, một thứ vang bóng một thời. Hơn nữa, sống ở nước ngoài, người ta cũng mất cả tư cách chứng nhân; tiếng nói của họ, do đó, cũng mất sức nặng của người trong cuộc.
Nói cách khác, mất cả ba tư cách nạn nhân, anh hùng và chứng nhân, người ta mất tất cả. Họ trở thành bình thường như bao nhiêu người bình thường khác. Họ lại thua những người bình thường khác ở chỗ: Họ ra ngoại quốc muộn hơn, gặp nhiều khó khăn trong tiến trình hội nhập vào cuộc sống mới hơn, bởi vậy, với một mức độ nào đó, họ cũng mất thế giá hơn. Đó là chưa kể trong môi trường tự do ở hải ngoại, người ta rất dễ bộc lộ những sự nghi ngờ hay đố kỵ nhắm vào những người mới từ Việt Nam sang: Họ là “tay sai” hay “sứ giả” của Việt Cộng sang phá hoại cộng đồng. Trường hợp của Nguyễn Chí Thiện trước đây là một ví dụ. Lúc còn trong nước, ông là một nhà thơ anh hùng; sang Mỹ, ông chỉ còn là một nhà thơ. Không những vậy, ông còn đối diện với những tin đồn thất thiệt, trong đó, có tin đồn ông chỉ là một Nguyễn Chí Thiện… giả.
Trong bài “Chuyện Cù Huy Hà Vũ sang Mỹ” đã đăng trên blog này năm ngoái, tôi có nêu lên kinh nghiệm của nhà văn Dương Thu Hương và nhà văn Alexander Solzhenitsyn. Lúc còn ở trong nước, các tác phẩm văn học cũng như các bài viết về chính trị của Dương Thu Hương được đón nhận nhiệt liệt. Từ năm 2006, bà sang sống hẳn ở Pháp. Sống ở đâu thì Dương Thu Hương cũng vẫn là Dương Thu Dương thôi. Vẫn thông minh, sắc sảo, thẳng thắn và tài hoa. Không có gì thay đổi. Nhưng rõ ràng là sự tiếp nhận của những người chung quanh, từ cộng đồng người Việt đến cộng đồng quốc tế, đã thay đổi: Bà chỉ còn là một nhà văn chứ không phải nhà văn đối kháng nữa. Với bà, người ta hờ hững dần. Và bà cũng im lặng dần.
Mà không phải chỉ có Dương Thu Hương. Lớn hơn Dương Thu Hương rất nhiều, nhà văn Alexander Solzhenitsyn, giải Nobel văn chương năm 1970, bị trục xuất khỏi Nga vào năm 1974; và sau một thời gian ngắn sống ở Tây Đức và Thụy Sĩ, ông được mời sang Mỹ. Ông định cư ở Mỹ cho đến năm 1994, khi chế độ cộng sản đã sụp đổ tại Nga, ông mới về nước. Trong gần 20 năm ở Mỹ, Solzhenitsyn chỉ sống một cách lặng lẽ ở một địa phương khuất lánh heo hút. Trừ sự ồn ã ở vài năm đầu, sau đó, dường như người ta quên mất ông, hơn nữa, có khi còn bực bội vì ông. Một số quan điểm của ông, lúc còn nằm trong nhà tù Xô Viết, được xem là dũng cảm; lúc đã sống ở Mỹ, ngược lại, lại bị xem là cực đoan.
Cả Solzhenitsyn lẫn Dương Thu Hương đều không phải là những người làm chính trị. Họ chỉ là những nhà văn, khi còn trong nước, được xem là đối kháng. Nhưng ngay cả khi là một nhà văn, người ta còn không được nghe, huống gì chỉ là một người hoạt động chính trị? Cơ hội để được nghe chắc chắn sẽ hiếm hoi hơn nhiều.
Bởi vậy, việc trục xuất những người bất đồng chính kiến ra khỏi nước được xem là một cách vô hiệu hoá họ. Chiến thuật này đã từng được Liên Xô sử dụng thường xuyên trong suốt thời chiến tranh lạnh.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: “Quốc hội yêu cầu không để xảy ra oan sai”. ảnh: Ngọc Quang.
Oan sai ở đâu? Bắt đầu từ đánh giá nghi người ta có tội, điều tra người ta, đến lúc tạm giam, tạm giữ, truy tố, buộc tội và xét xử người ta mà lại không làm nghiêm túc chứng minh theo trình tự của pháp luật, không thực hiện đúng theo quy định của pháp luật thì mới oan sai. Thực hiện đúng theo quy định của pháp luật thì không oan sai”, Chủ tịch Quốc hội đánh giá.
(GDVN) – Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết rất xúc động khi đọc báo cáo thấy con số hơn 260 người chết trong lúc bị tạm giam, tạm giữ.
Sáng nay (10/4), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về kết quả giám sát về “Tình hình oan, sai trong việc áp dụng pháp luật về hình sự, tố tụng hình sự và việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự theo quy định của pháp luật”.
Qua giám sát cho thấy một số vụ án đặc biệt nghiêm trọng mà dư luận quan tâm thì có những vụ án đã xảy ra từ những năm trước, đến nay, có vụ đã được giám đốc thẩm, quá trình điều tra, truy tố, xét xử lại cơ bản đã khắc phục được những thiếu sót, vi phạm về thủ tục tố tụng.
Ví như vụ Lê Bá Mai (Bình Phước); bản án phúc thẩm sau cùng năm 2013 có hiệu lực pháp kết án Lê Bá Mai tù chung thân về tội “Hiếp dâm trẻ em” và “Giết người” là có căn cứ, không sai.
Đối với vụ Hồ Duy Hải (Long An) bị kết án tử hình về tội “Giết người” và “Cướp tài sản” có những vi phạm về thủ tục, hiện nay các cơ quan có thẩm quyền đang tiến hành xem xét.
Đối với các vụ được nhiều cử tri quan tâm như vụ: Huỳnh Văn Nén (Bình Thuận) bị kết án chung thân về tội “Giết người” và “Cướp tài sản”;
VụĐỗ Minh Đức (Hải Phòng) bị kết án chung thân về tội “Giết người”; vụ Hàn Đức Long (Bắc Giang) bị kết án tử hình về tội “Hiếp dâm trẻ em” và “Giết người” và vụ Đỗ thị Hằng (Bắc Giang) bị kết án về tội“Mua bán phụ nữ” chưa có căn cứ xác định bị oan, nhưng đã xác định có những vi phạm nghiêm trọng trong điều tra, truy tố, xét xử.
Trước tình hình trên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã nhận định, oan sai hiện nay vẫn còn, và phải làm rõ còn ở mức nào?
“Đã oan, đã sai là nghiêm trọng. Nếu lấy công lý, nếu lấy quyền con người, nếu lấy trách nhiệm của nhà nước đối với dân, nhà nước phục vụ nhân dân thì đã oan, đã sai là nghiêm trọng. Còn oan, còn sai, còn nghiêm trọng. Dù 1 trường hợp, 5 trường hợp cũng như vậy.
Oan sai ở đâu? Bắt đầu từ đánh giá nghi người ta có tội, điều tra người ta, đến lúc tạm giam, tạm giữ, truy tố, buộc tội và xét xử người ta mà lại không làm nghiêm túc chứng minh theo trình tự của pháp luật, không thực hiện đúng theo quy định của pháp luật thì mới oan sai. Thực hiện đúng theo quy định của pháp luật thì không oan sai”, Chủ tịch Quốc hội đánh giá.
Báo cáo giám sát đã chỉ ra, cũng như những năm trước đây, loại án thường dẫn đến oan chủ yếu là án giết người, cướp tài sản hoặc hiếp dâm, giết người không quả tang mà quá trình điều tra gặp nhiều khó khăn và loại án về kinh tế do chủ quan của một số cơ quan tố tụng nhận thức không đúng, chưa phân biệt được vi phạm pháp luật và hành vi phạm tội đã hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế thành các tội lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Trước thực trạng này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chỉ rõ từng khâu xảy ra oan sai: “Trong khâu điều tra có chuyện gì oan sai? Trong khâu truy tố có chuyện gì oan sai? Trong khâu xét xử có chuyện gì oan sai?
Oan sai ở đâu thì cơ quan đấy, tổ chức đấy phải chịu trách nhiệm; người chỉ huy ở tổ chức ấy phải chịu trách nhiệm; cán bộ ở tổ chức ấy phải chịu trách nhiệm.
Sai ở điều tra là Công an chịu, sai ở truy tố thì Viện Kiểm sát chịu, sai ở xét xử thì Tòa án chịu. Ai chịu? Cái bộ phận phụ trách việc ấy, người đảm nhận việc ấy và thủ trưởng phụ trách việc ấy phải chịu trách nhiệm, phải bị xem xét.
Chúng ta phải nói rõ trách nhiệm ở từng khâu chứ không thể nói chung chung được, càng không thể nói công tác lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, hay là của hệ thống các cơ quan tư pháp”.
Chủ tịch Quốc hội dẫn lại câu nói “Một ngày tại tù thiên thu tại ngoại” và bày tỏ: “Trong báo cáo có một con số tôi đọc thấy rất xúc động, trong 3 năm vừa qua có hơn 260 người chết trong quá trình tạm giam, tạm giữ.
Cái đó là Công an hoàn toàn chịu trách nhiệm. Dù là tự tử, dù là bức cung nhục hình đánh chết thì đều phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.Tôi nói với các đồng chí là không có cái chuyện tội nặng hay tội nhẹ, sai ít hay sai nhiều, mà không được để xảy ra oan sai. Cứ xảy ra oan sai ở đâu thì chỗ đó phải chịu trách nhiệm.
Mục tiêu của Quốc hội là không được để xảy ra oan sai, đi liền với đó là không bỏ lọt tội phạm, đi liền với đó là đã oan sai thì phải đền bù thỏa đáng theo quy định của pháp luật”.
Dù đã được minh oan, nhưng ông Nguyễn Thanh Chấn chưa biết bao giờ mới nhận được tiền đền bù cho 10 năm tù oan. ảnh: DSPL.
Oan sai nhưng bồi thường phải… từ từ
Báo cáo giám sát cũng chỉ ra rằng, các trường hợp bị oan đã được phát hiện và có đơn yêu cầu bồi thường đều được các cơ quan có trách nhiệm xem xét, giải quyết.
Tuy nhiên, có một số trường hợp người bị oan chưa được tạo điều kiện về thủ tục, xác nhận giấy tờ làm căn cứ yêu cầu bồi thường; có vụ đã kéo dài nhiều năm nhưng chưa được giải quyết như vụ ông Lương Ngọc Phi (Thái Bình) đã hơn 9 năm có kết luận bị oan đến nay vẫn chưa giải quyết xong việc bồi thường.
Đồng thời, qua giám sát và xử lý các khiếu nại, tố cáo cho thấy, số đơn đề nghị bồi thường còn khá lớn, có trường hợp gay gắt, kéo dài nhưng chưa được Viện kiểm sát, Tòa án kịp thời xem xét, trả lời.
Đáng lưu ý, còn có những trường hợp đình chỉ miễn trách nhiệm hình sự bị can không đúng quy định tại khoản 1 Điều 25 Bộ luật hình sự; khoản 2 Điều 107 Bộ luật Tố tụng hình sự để tránh bồi thường.Việc bồi thường còn chưa thống nhất, có nơi đình chỉ điều tra do hết thời hạn điều tra không chứng minh được bị can thực hiện tội phạm (khoản 2 Điều 164 Bộ Luật tố tụng hình sự) thì bị can được bồi thường, có nơi bị can không bồi thường.
Tình trạng chậm bồi thường cho người bị oan và số trường hợp phải bồi thường chủ yếu do việc lập hồ sơ bồi thường, thủ cấp kinh phí cấp bồi thường còn phức tạp;
Một số hướng dẫn của Thông tư liên tịch số: 05 ngày 2/11/2012 của liên ngành có dấu hiệu thu hẹp phạm vi người được bồi thường thiệt hại so với quy định của Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước còn có một số quy định chưa thật hợp lý như giao cho cơ quan có thẩm quyền tố tụng đã làm oan bồi thường cho người bị oan;
Buộc người bị oan phải có đơn yêu cầu mới giải quyết bồi thường; các giấy tờ làm căn cứ xác định bồi thường; thủ tục và việc cấp kinh phí bồi thường… còn rườm rà, phức tạp làm kéo dài việc giải quyết bồi thường, ảnh hưởng đến quyền lợi cho người bị oan.
Giải trình làm rõ về việc đền bù tại một số vụ án điển hình dư luận đang hết sức chú ý, Chánh án TAND Tối cao – ông Trương Hòa Bình cho biết: “Vụ của ông Chấn thì hiện đang thụ lý đơn, mà theo quy định của pháp luật thì phải chứng minh cái này, cái kia thì tòa mới giải quyết được.
